In de commissie Onderwijs is enkele weken geleden de behandeling begonnen van het voorstel van decreet van Jean-Jacques De Gucht om in de derde graad van het secundair onderwijs de helft van de lesuren godsdienst of zedenleer te besteden aan vergelijkende wetenschap van de andere erkende godsdiensten. Het voorstel is bedoeld voor alle netten.

Na de toelichting van het decreet door de indiener, werden reeds twee hoorzittingen gehouden. Eén met experts terzake en één met de vertegenwoordigers van het katholiek onderwijs, het OVSG en het GO.

Het voorstel ging niet onopgemerkt voorbij en naast de werkzaamheden in het Vlaams parlement, woedt het debat ook in de pers. Daar konden wij anderhalve week geleden vernemen dat het Gemeenschapsonderwijs vanaf september 2014 al wil beginnen met één levensbeschouwelijk vak in de derde graad in plaats van de bestaande lessen godsdienst of zedenleer. Het GO werkte daartoe een eigen voorstel uit, en wacht dus niet op de goed- of afkeuring van het voorstel-De Gucht.

Omdat het vrij verregaande voorstel van het GO naar alle waarschijnlijkheid niet grondwettelijk is (de lessen godsdienst in het officieel onderwijs worden daarin immers strikt geregeld), ondervroeg ik minister van Onderwijs al meteen in plenaire vergadering vorige week. Die bevestigde dat een nieuw overkoepelend vak nooit de bestaande lessen godsdienst mag vervangen, aangezien dat inderdaad een schending van de grondwet zou betekenen.

Gisteren kregen wij dan de kans om de vertegenwoordigers van de netten te horen. Mieke Van Hecke beklemtoonde haar verzet tegen het voorstel-De Gucht, dat naar haar mening ongrondwettelijk is, ondanks het vrij positieve, maar niet eenduidige advies van de Raad van State. Patriek Delbaere van het OVSG bevestigde dat de huidige regeling inzake de levensbeschouwelijke vakken heel wat problemen met zich meebrengt, aangezien de maatschappij sinds het schoolpact van 1958 ingrijpend is veranderd (en thans lessen moeten worden aangeboden in alle erkende godsdiensten, waaronder de islam). Volgens hem komt het voorstel-De Gucht niet tegemoet aan die problemen en moet er dus nagedacht worden over andere manieren om de levensbeschouwelijke vakken op een moderne en kwaliteitsvolle manier te geven. Luc De Man benadrukte dat de visie van het GO kaderde in haar pedagogische visie op levensbeschouwing, waarbij dialoog tussen de religies een belangrijke plaats inneemt. Hij bevestigde dat het GO de bedoeling heeft om de levensbeschouwelijke vakken een andere invulling te geven, maar maakte zich sterk dat zulks kan binnen het bestaande (grond)wettelijk kader. Het GO start over zijn plannen in elk geval gesprekken met alle erkende godsdiensten.

Het voorstel-De Gucht maakt politiek weinig of geen kans, maar het heeft wel heel wat discussie over de invulling van de levensbeschouwelijke vakken losgemaakt. De verwachting is dat er in het vrij onderwijs (dat de vrijheid heeft om enkel katholieke godsdienst aan te bieden en aan dat vak de inhoud kan geven die het wil) niets zal veranderen. Maar in het officieel onderwijs is er vanalles in beweging. Hoe daar de lessen godsdienst en zedenleer er in de toekomst zullen uitzien, is nog niet meteen duidelijk. Maar dat ze (althans voor wat betreft de derde graad secundair) een andere invulling zullen krijgen dan vandaag, lijkt zonneklaar.

Het Vlaams Belang is van oordeel dat het officieel onderwijs daar gerust verkennende gesprekken met de verschillende levensbeschouwelijke stromingen mag over houden. Als alle partners akkoord gaan om tot een nieuwe invulling van vakken te komen, die meteen ook een aantal problemen die zich vandaag voordoen (onder meer in verband met kwaliteitsbewaking) kan wegwerken, waarom niet? Maar ‘inbreken’ in het vrij onderwijs, zoals De Gucht beoogt, kan voor ons niet. Daar is de vrijheid van onderwijs ons te dierbaar voor.

Wim Van Dijck
Vlaams Volksvertegenwoordiger